Zbliża się noc z 12 na 13 sierpnia, która jest w tym roku nocą przewidywanego maksimum roju Perseidów, czyli jednego z najbardziej znanych i widowiskowych rojów meteorów. Jak go obserwować samemu bądź z zastępem? Poniżej kilka porad jak się do tego przygotować oraz gdzie szukać perseidów.

Co?

Spadające gwiazdy, czyli rój meteorów, to nic innego jak chmura kosmicznych odpadków (drobinek, pozostałości po przelocie np. komety itp.), którą Ziemia przecina co roku mniej więcej o tej samej porze na swej orbicie dookoła Słońca. Takie drobinki wpadając w ziemską atmosferę z ogromną prędkością spalają się (a czasem i wybuchają), i to właśnie światło spalania tych drobinek to obserwowane przez nas spadające gwiazdy.

Perseidy są jednym z najbardziej znanych rojów, przede wszystkim ze względu na porę roku kiedy występują (letnie noce zachęcają nawet amatorów do obserwacji) oraz swoją regularność. Ale to nie jedyne „spadające gwiazdy” w roku – pełniejszą listę znaleźć można na wikipedii.

Perseidy charakteryzują się ZHR (to zenitalna liczba godzinna, a nie nasza bratnia organizacja 😀 ) rzędu około 100, co oznacza, że średnio w ciągu godziny powinniśmy móc zaobserwować około 100 spadających gwiazd. Ale to oczywiście wynik uśredniony – w ostatnich latach ta liczba wahała się od ok. 60 do nawet 170. A to oznacza, że w sprzyjających warunkach można zaobserwować ok. 1-3 obiektów na minutę!

Kiedy?

Jak zostało to wspomniane powyżej, maksimum przypada na noc z 12 na 13 sierpnia, ale Perseidy można obserwować nie tylko wtedy. Jeśli warunki nie sprzyjają (np. jest zachmurzenie) Perseidy powinny być widoczne od około 17 lipca do 24 sierpnia (oczywiście poza maksimum będzie ich mniej).

Jak i gdzie?

Wiemy już co możemy zaobserwować, teraz przydałoby się wiedzieć jak. Gdzie szukać Perseidów? Otóż każdy rój meteorów bierze swą nazwę od tzw. radiantu, czyli punktu, z którego spadające gwiazdy zdają się „wypadać”. Dla Perseidów radiant (w większości) znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza, stąd ich nazwa. Jednakże radiant to jedynie pozorny punkt z którego obiekty zdają się wylatywać, lecz widoczne mogą być na praktycznie całej stronie nieba, na której znajduje się Perseusz.

Jak przygotować się do obserwacji?

1. Wyjdź za miasto. Światła miast, tzw. smog optyczny, utrudnia obserwację szczególnie słabszych obiektów nieba. A letnie niebo i tak jest dość jasne, zatem nie ułatwia obserwacji.
2. Znajdź miejsce, gdzie masz dobry widok na północno-wschodnią część nieba, gdzie nic jej nie zasłania. Jeśli nie jesteś Bearem Gryllsem to do wyznaczenia kierunku może przydać Ci się kompas 🙂
3. Perseusz może być dość trudny do odnalezienia, ale na szczęście znajduje się blisko innego bardzo charakterystycznego gwiazdozbioru – Kasjopei. To taki gwiazdozbiór w kształcie litery W na drodze mlecznej (patrz poniższa mapka). Jeśli go również nie możesz odnaleźć, znajdź Gwiazdę Polarną, a następnie przesuń wzrok trochę w prawo – tam mniej więcej znajduje się Perseusz.
4. Nie udało Ci się znaleźć Perseusza dokładnie? To nic – to tylko radiant roju. W trakcie poszukiwań patrzysz już na dobrą stronę nieba – północno wschodnia część, okolice Małej Niedźwiedzicy, Kasjopei i Gwiazdy Polarnej. Rój i tak będzie pojawiał się na sporej części nieba, więc ważne tylko, by patrzeć w mniej więcej dobrym kierunku.
5. A teraz… usiądź albo połóż się wygodnie, obserwuj niebo i czekaj. Takie obserwacje wymagają często sporo cierpliwości. Jeśli noc jest chłodniejsza warto mieć ze sobą koc. Czasem na obozach rozkładaliśmy się na pobliskiej łące z materacami, zawijaliśmy w koce i tak obserwowaliśmy niebo.

Takie zjawiska to też świetny czas, by spróbować astrofotografii. Ustaw aparat na statywie, złap ostrość na gwiazdy (zazwyczaj nieskończoność), dobierz jak najdłuższy czas naświetlania (większość lustrzanek ma możliwość ustawienia czasu rzędu 30 sekund) i czekaj… Może uda się „złapać” spadającą gwiazdę? Jeśli tak, przyślij do mnie zdjęcie, a je opublikujemy.

Powodzenia!

P.S. Tak się szczęśliwie składa, że to również dobry czas na obserwację Międzynarodowej Stacji Kosmicznej 🙂

 

 

Grafiki nieba wykonane zostały w programie Stellarium, edytowane w programie Inkscape. Wolne, darmowe i otwarte oprogramowanie!